|
Program studiów łączy wiedzę z zakresu nauk medycznych, chemicznych i dietetycznych z praktyczną umiejętnością wykonywania zawodu w nowoczesnych warunkach rynkowych.
* Uczelnia zastrzega sobie możliwość do modyfikacji siatki przedmiotów zgodnie z rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomów kształcenia, a także trybu tworzenia i warunków, jakie musi spełniać uczelnia, by prowadzić studia międzykierunkowe oraz makrokierunki z dnia 12 lipca 2007 r.
Krótka charakterystyka wybranych przedmiotów
Przedmioty podstawowe
1. Anatomia człowieka
Podstawy anatomii człowieka ze szczególnym uwzględnieniem układu pokarmowego, jego budowy i funkcji. Układ ruchu. Układ oddechowy. Układ krążenia. Układ moczowo-płciowy. Gruczoły wydzielania wewnętrznego. Układ nerwowy ośrodkowy, obwodowy i autonomiczny. Anatomia czynnościowa.
2. Fizjologia człowieka
Neurohormonalna regulacja procesów fizjologicznych. Przemiana materii. Gospodarka wodno-elektrolitowa. Równowaga kwasowo-zasadowa. Fizjologia układu pokarmowego, układu oddechowego, układu krążenia., gruczołów wydzielania wewnętrznego i układu nerwowego. Trawienie, wchłanianie i metabolizm składników pokarmowych. Narządy zmysłów.
3. Psychologia ogólna Psychologiczne uwarunkowania kontaktu z pacjentem. Style komunikowania. Bariery w komunikowaniu. Psychologiczno-pedagogiczne podstawy edukacji żywieniowej. Psychologiczne i etyczne problemy wykonywania zawodu dietetyka. 4. Biochemia ogólna i żywności Biochemia jako nauka o życiu. Struktura komórki jako środowiska przemian metabolicznych. Charakterystyka biochemiczna węglowodanów, tłuszczów, aminokwasów, witamin i kwasów nukleinowych. Enzymy, hormony – budowa i działanie. Procesy utleniania. Cykl azotowy. Metabolizm. 5. Chemia żywności Funkcjonalne właściwości oraz przemiany biochemiczne i chemiczne składników żywności. Wpływ warunków przechowywania i przetwarzania na składniki żywności. Substancje mutagenne i rakotwórcze w żywności. Interakcje między dodatkami do żywnością a żywnością 6. Mikrobiologia ogólna i żywności Miejsce drobnoustrojów w przyrodzie. Mikroflora przewodu pokarmowego. Charakterystyka różnych grup drobnoustrojów znanych w technologii żywności i żywieniu. Zadania mikrobiologii żywności. Zatrucia pokarmowe. Procesy technologiczne a stan mikrobiologiczny żywności. Ocena mikrobiologiczna procesów produkcyjnych i gotowej żywności. 7. Parazytologia Parazytologia kliniczna. Pierwotniaki i robaczyce jelitowe. Pierwotniaki tkankowe i robaczyce tkankowe. Pasożytnicze inwazje egzotyczne. Inwazje pasożytniczych stawonogów. Postępowanie wobec pacjentów grup ryzyka. 8. Genetyka Mechanizmy dziedziczenia. Genetyczne i środowiskowe uwarunkowania cech człowieka. Choroby uwarunkowane genetycznie. Leczenie dietetyczne chorób uwarunkowanych genetycznie. Farmakogenetyka i ekogenetyka. Inżynieria genetyczna. 9. Kwalifikowana pierwsza pomoc Rozpoznanie sytuacji zagrażającej zdrowiu lub życiu człowieka. Ocena podstawowych funkcji życiowych człowieka w stanie zagrożenia. Przywrócenie, podtrzymanie i stabilizacja podstawowych funkcji życiowych – czynności układu oddechowego i krążenia. Zabezpieczenie i stabilizacja różnych obszarów ciała uszkodzonych w wyniku działania czynników zewnętrznych. Podejmowanie kwalifikowanych działań ratunkowych w szczególnych rodzajach zagrożeń środowiskowych. Organizacja i przeprowadzenie kwalifikowanego i bezpiecznego transportu osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowia lub życia.
Przedmioty kierunkowe
1. Żywienie człowieka Rys historyczny ewolucji odżywiania. Skład organizmu człowieka. Żywienie a rozwój osobniczy. Białka, węglowodany, tłuszcze – podział, rola w żywieniu, trawienie i wchłanianie, wartość odżywcza, źródła, normy. Błonnik pokarmowy. Rola wody w organizmie. Składniki mineralne, witaminy – funkcje w organizmie, zapotrzebowanie i źródła. Procesy przemiany materii, bilans energetyczny ustroju. Źródła energii. Normy żywienia i wyżywienia. Podział produktów spożywczych. Klasyfikacja i charakterystyka diet. Żywność wzbogacona. Żywność funkcjonalna. Zasady planowania jadłospisów. Ocena sposobu żywienia i stanu odżywienia. Normy żywieniowe w Polsce. Żywienie w sporcie. Żywienie osób dorosłych i osób w wieku podeszłym. Wegetarianizm. Weganizm. Niedożywienie. Postępowanie dietetyczne w chorobach. Podstawy leczenia dietetycznego chorób żywieniowo-zależnych. Leczenie żywieniowe. Psychogenne zaburzenia odżywiania. Żywienie w alergiach, nietolerancji pokarmowej i zespołach złego wchłaniania. Żywienie w otyłości. 2. Dietetyka pediatryczna Zasady żywienia kobiety ciężarnej i karmiącej. Żywienie w stanach patologicznych ciąży. Naturalne i sztuczne żywienie niemowląt, zasady i warunki sporządzania posiłków dla niemowląt zdrowych i chorych. Asortyment i warto odżywcza preparatów mlecznych, przetworów zbożowych, mięsnych i owocowo-warzywnych dla niemowląt i dzieci starszych. Celiakia – zasady żywienia dzieci i młodzieży, asortyment i zastosowanie preparatów bezglutenowych. Diety eliminacyjne w fenyloketonurii, galaktozemii, w niedoborach aktywności laktazy i sacharazy. Alergie pokarmowe. 3. Kliniczny zarys chorób Pojęcie: zdrowia, choroby, zapalenia, zakażenia. Choroby układu: pokarmowego, krążenia, oddechowego, moczowego, nerwowego. Choroby alergiczne i zaburzenia immunologiczne. Choroby zakaźne i pasożytnicze. Choroby metaboliczne. Choroby żywieniowo-zależne. Nowotwory. Patologie wieku starszego – geriatria. Urazy. Wpływ chorób na stan odżywienia. Wpływ niedożywienia na przebieg chorób. 4. Farmakologia i farmakoterapia żywieniowa oraz interakcje leków z żywnością Leki i ich oddziaływanie na organizm. Leki stosowane w chorobach układu pokarmowego. Farmakoterapia żywieniowa. Wpływ stanu odżywienia na działanie leków. Rodzaje interakcji leków z pożywieniem. 5. Edukacja żywieniowa Cele i zadania edukacji żywieniowej. Organizacja poradnictwa żywieniowego. Zadania dietetyka w ochronie zdrowia. Poradnictwo indywidualne i grupowe, pokazy żywieniowe. Czynniki ekonomiczne w planowaniu prawidłowego żywienia. Zagrożenia zdrowotne wynikające z niewłaściwego odżywiania. Profilaktyka chorób cywilizacyjnych na tle wadliwego żywienia. Wpływ środków masowego przekazu na żywienie człowieka. 6. Prawo i ekonomika w ochronie zdrowia Sytuacja żywnościowa i żywieniowa w Polsce i na świecie. Polityka zdrowotna państwa. Źródła i sposoby finansowania świadczeń zdrowotnych. Jako w ochronie zdrowia. Kontrakty na usługi medyczne. Wybrane zagadnienia z zakresu prawa pracy i prawa gospodarczego. 7. Analiza i ocena jakości żywności Techniki stosowane w ocenie jakości żywności. Metody oznaczania podstawowych składników żywności. Normy jakości żywności. Zasady pobierania prób do analiz. 8. Higiena, toksykologia i bezpieczeństwo żywności Substancje antyodżywcze występujące w żywności. Substancje celowo dodawane do żywność. Zanieczyszczenia biologiczne i chemiczne żywność. Substancje azotowe w surowcach i żywność. Skażenia radiologiczne żywność. Pestycydy. Metale ciężkie. Wpływ procesów technologicznych na zanieczyszczenie żywność. 9. Technologia żywności i potraw oraz towaroznawstwa Procesy technologiczne stosowane w produkcji żywności oraz przygotowywaniu i przechowywaniu surowców i potraw – ich wpływ na jako produktów spożywczych. Maszyny i urządzenia do: obróbki wstępnej surowca, obróbki cieplnej oraz mycia i sterylizacji naczyń. Obróbka wstępna i cieplna surowców. Projektowanie pomieszczeń produkcyjnych i ekspedycyjnych. Praktyczne wykonywanie potraw. Techniki zabezpieczania żywności przed zepsuciem. 10. Organizacja pracy Podstawy organizowania pracy. Prawna ochrona pracy, zasady BHP i przeciw pożarowe. Wymogi higieniczno-sanitarne dla zakładów żywienia zbiorowego. Ocena funkcjonalności działów żywienia. Dokumentacja żywieniowa. Organizacja stanowiska pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii.
Przedmioty specjalnościowe
1. Poradnictwo żywieniowe
Rola dietetyka, lekarza, pielęgniarki i lidera społeczności lokalnej w programach edukacyjnych. Grupy docelowe w programach edukacji żywieniowej.
Czynniki wpływające na zachowania żywieniowe. Marketing społeczny i jego zastosowanie w edukacji żywieniowej. Metodyka programów edukacji żywieniowej – podstawy. Wybór celów i ich uzasadnienie. Wybór właściwych metod. Harmonogram działania. Współdziałanie z władzami. Ocena uzyskanych wyników.Zasady realizacji doradztwa indywidualnego i na zlecenie zbiorowe.
2. Pedagogika
Pedagogika jako nauka o wychowaniu. Przedmiot i zadania pedagogiki. Działy pedagogiki. Pedagogika w systemie nauk społecznych i humanistycznych. Osobowość jako podmiot i przedmiot działań wychowawczych. Społeczno-kulturowe uwarunkowania wiedzy pedagogicznej. Pedagog wobec typowych zagrożeń ludzkiej egzystencji: niedostosowania społecznego, subkultur, narkomanii, lekomanii, toksykomanii, ubóstwa, choroby. Dietetyk i jego rola w tworzeniu systemu wsparcia społecznego. Instytucjonalne formy wspierania jednostki i grupy w zdrowiu i chorobie.
3. Organizacja żywienia zbiorowego
Organizacja żywienia w szpitalu: kuchnia szpitalna, catering - wady i zalety. Dział żywienia: zadania, lokalizacja w strukturze szpitala. System i podstawy zamawiania posiłków dla pacjentów. Godziny wydawania posiłków. Posiłki dodatkowe. Zapobieganie niedożywieniu w szpitalu. Normy żywienia chorych w szpitalu. Podstawy doboru diety dla pacjenta w szpitalu. Edukacja żywieniowa w szpitalu. Poradnictwo i konsultacje dietetyczne. Zalecenia dotyczące żywienia przy wypisie ze szpitala. Rola dietetyka. Catering - systemy produkcji i dystrybucji produktów i potraw. Warunki sanitarno- higieniczne konieczne do spełnienia. Stosowane urządzenia i sprzęt.
4. Wyposażenie techniczne
Struktura przestrzenna i funkcjonalna zakładów gastronomicznych. Dział magazynowy. Magazyny chłodnicze. Dział produkcyjny. Kuchnia potraw zimnych i gorących. Dział ekspedycyjny. Dział handlowy. Dział administracyjno-socjalny.
5. Choroby dietozależne
Choroby dietozależne: definicja, epidemiologia, przyczyny, współczesne zagrożenia, długość życia. Koszty ekonomiczno - społeczne chorób dietozależnych. Żywienie i aktywność fizyczna w zapobieganiu i leczeniu otyłości u osób dorosłych. Programy profilaktyczne stosowane w walce z otyłością u osób dorosłych.
Zintegrowane zapobieganie chorobom niezakaźnym. Działania podejmowane na świecie i w Polsce. Zielona księga. Promowanie zdrowego żywienia i aktywności fizycznej. Europejski wymiar zapobiegania nadwadze, otyłości i chorobom przewlekłym. Zalecenia Rady Unii Europejskiej. Cukrzyca. Nadciśnienie tętnicze. Miażdżyca. Ostetoporoza. Choroby układu pokarmowego. Alkoholizm.
6. Dietetyka kliniczna
Żywienie kliniczne. Definicja. Cele. Metody. Żywienie podstawowe. Dieta lekkostrawna. Zasady komponowania diety. Dobór produktów. Wskazania, przeciwwskazania. Dieta bogatobiałkowa, niskobiałkowa, z ograniczeniem łatwo przyswajalnych węglowodanów, dieta ubogoenergetyczna, niskosodowa, dieta o kontrolowanej zawartości kwasów tłuszczowych. Żywienie enteralne i parenteralne. Żywienie w chorobach poszczególnych układów i narządów.
7. Ustawodawstwo żywnościowo – żywieniowe
Podstawy naukowe i główne założenia prawa żywnościowego. Polskie i europejskie prawo.Polskie regulacje prawne dotyczące bezpieczeństwa żywności - ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia.Wymagania sanitarno-higieniczne w produkcji i obrocie żywnością.Analiza ryzyka w zapewnieniu bezpieczeństwa żywności i żywienia. Programy prewencji chorób żywieniowozależnych z uwzględnieniem regulacji prawnych. Polityka wyżywienia - aspekty krajowe i międzynarodowe Prawo żywnościowe a prawo farmaceutyczne. Żywność genetycznie zmodyfikowana. Suplementy diety w przepisach krajowych i UE. Aspekty prawne i praktyczne znakowania żywności.
8. Żywienie kobiet ciężarnych i karmiących
Fizjologia ciąży. Ogólne zasady racjonalnego żywienia kobiety ciężarnej. Żywienie w dolegliwościach typowych dla ciąży. Prawidłowe żywienie kobiety w ciąży w zależności od jej stanu odżywienia. Zasady racjonalnego żywienia kobiety karmiącej. Zapotrzebowanie na makro- i mikroskładniki odżywcze w ciąży i w połogu.
9. Fizjologia wysiłku
Fizjologiczna klasyfikacja wysiłków fizycznych. Wydolność organizmu i tolerancja wysiłkowa. Zmęczenie i wypoczynek jako konsekwencja obciążenia wysiłkowego. Zmiany adaptacyjne pod wpływem treningu: wytrzymałościowego, siłowego, szybkościowego. Procesy energetyczne zachodzące w organizmie w czasie wysiłku fizycznego. Fizjologiczne podstawy żywienia sportowców. Zapotrzebowanie energetyczne w sporcie, bilans energetyczny. Zawartość i funkcje podstawowych składników pokarmowych w diecie sportowca. Zapotrzebowanie na białko w sporcie. Węglowodany jako główny składnik energetyczny w żywieniu sportowców. Zasoby węglowodanów w komórkach mięśniowych i możliwości ich zwiększania poprzez trening i żywienie. Tłuszcze w żywieniu sportowców. Składniki mineralne w diecie sportowców. Zapotrzebowanie na witaminy w sporcie.
10. Fizjologia wysiłku Normy żywienia i wyżywienia dla wybranych dyscyplin sportu. Specyfika żywienia sportowców w okresie treningów, zawodów i odnowy. Regulowanie masy ciała w sporcie. Odżywki w sporcie. Wpływ suplementacji na masę i skład ciała oraz moc anaerobową. Wykrywanie substancji androgenno-anabolicznych w kontroli antydopingowej. 11. Dietetyka w sporcie i odnowie biologicznej
Zasady treningu fizycznego (leczniczego). Modelowanie sylwetki: relaksacja mięśni, walka z cellulitem, zwiększenie siły mięśniowej Metody kształtowania siły.Ogólna charakterystyka energetyczna wysiłków intensywnych i umiarkowanych. Obciążenia treningowe. Intensywność. Objętość. Częstość treningu. Zabiegi fizykalne w odnowie biologicznej. Masaż w odnowie biologicznej i sporcie.
12. Choroby cywilizacyjne
Styl życia a zdrowie człowieka, spożycie alkoholu, aktywność fizyczna, żywienie - bilans energetyczny, wartość odżywcza pożywienia. Działania promujące zdrowe żywienie oraz aktywność fizyczną w różnych grupach społecznych i gospodarstwach domowych o zróżnicowanym poziomie społeczno-ekonomicznym. Sposoby przeciwdziałania przyzwyczajeń niesprzyjających zdrowiu wśród różnych grup społecznych i w gospodarstwach domowych o zróżnicowanym poziomie społeczno-ekonomicznym.
13. Związki biologicznie czynne w warzywach i owocach
Warzywa jako źródło witamin A, E, K, witamin z grupy B, witaminy C i PP. Wpływ procesów technologicznych i przechowywania na wartość odżywczą warzyw i owoców oraz produktów żywnościowych z nich przyrządzonych: żywność mrożona, koncentraty, przeciery, kwaszonki, produkty suszone. Zawartość i przyswajalność makro i mikro elementów zawartych w warzywach i owocach. Znaczenie warzyw i owoców jako źródła substancji nieodżywczych (związki siarkowe, glukozinolany, karotenoidy, chlorofil, związki fenolowe izoflawony, flawonoidy). Rola kondycjonowania warzyw i owoców w zachowaniu ich wartości biologicznej.
14. Organizacja żywienia w uzdrowiskach i SPA Żywienie w uzdrowiskach. Regulacje prawne. Organizacja żywienia w sanatoriach i ośrodkach SPA. Proponowane formy żywienia, stosowane diety. Miejsce i rola dietetyka.
|